Herstel van borderline ondanks hulpverlening

Mijn naam is Matthijs en ik ben 33 jaar, passies zijn lezen en schrijven. Als sport doe ik aan boksen. Omdat ik van schrijven hou, ben ik gaan bloggen.

Toen ik daarmee begon vorig jaar, dacht ik een goede reden nodig te hebben. Ik heb toen veel over mijn borderline diagnose verteld. Een blog als een soort inkijkje in het leven van iemand met een persoonlijkheidsstoornis.

Toch voelde dat niet goed, omdat ik nooit geloofd heb in borderline als ziekte. Inmiddels geloof ik sowieso niet meer in het ‘hebben van borderline.’

Toen ik mijn problematisch gedrag nog verklaarde vanuit ‘de ziekte’ borderline, veranderde en verbeterde er niets. Logisch, snap ik nu, want zelf aan de slag gaan met de afzonderlijke problemen was niet aan de orde. Dit werd vanuit de hulpverlening ook niet aangemoedigd.

Door veel te mediteren, mijzelf te analyseren, inzichten verkrijgen en emoties observeren, kon ik gelukkig zelf mijn gedrag veranderen en heb ik de heftigheid van emoties volledig leren beheersen. Inmiddels heb ik te weinig symptomen om nog voor ‘borderline’ in aanmerking te komen.

Als ik mensen hoor zeggen dat ze ‘borderline hebben,’ stemt mij dat treurig. Omdat ik zelf ook zo dacht vroeger, en omdat ik weet dat het door de psychiatrie wordt bevestigd. Cliënten blijven in hun comfortzone. ‘Ach, ik ben weer eens geraakt en heb mezelf gesneden, dat komt door mijn ziekte.’ En de hulpverlening reageert doormiddel van een paar sussende gesprekjes, wellicht een kalmerend pilletje en eventueel een opname.

De hulpverleners bedoelen het goed, ik heb ze zelf vroeger ook vaak gebeld. Zij denken meteen klaar te moeten staan en je zo empathisch mogelijk toe te spreken.

Het gros van de hulpverleners draagt niets bij aan verbetering van de cliënt. De confrontatie met innerlijke pijn en het analyseren waar dit vandaan komt wordt niet gestimuleerd. Dit heeft een eenvoudige reden. Hulpverleners geloven zelf dat probleemgedrag nu eenmaal voortkomt uit een ziekte. En verder hebben ze geen idee.

Als je het eenmaal hebt doorzien, is het een lachwekkende cirkelredenering, maar het lachen vergaat je snel als je ziet hoeveel cliënten door deze dwaling geen steek verder komen, en hoeveel verspilde tijd en energie GGZ instellingen steken in het ‘helpen’ van mensen met ‘borderline.’

De hulpverleners die wél cliënten willen stimuleren om dieper te graven en tot actie over te gaan, stuiten op weerstand van de cliënt zelf. Verandering doet pijn, vooral als je beschadigd bent zoals de meeste ‘borderliners.’ Deze cliënten kunnen niets hebben en zijn liever ‘ziek,’ dan dat ze aan de slag gaan. Klinkt dit hard? Goedzo. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden, en het stinkt enorm bij de GGZ.

‘Borderline is chronisch, en niet te genezen,’ roepen de cliënten. ‘De psychiater heeft het zelf gezegd.’

‘Mijn begeleider zegt dat werken te heftig voor mij is.’

‘De SPV heeft een extra uurtje ingelast, want mijn crisis is heel heftig.’

Talloos zijn deze voorbeelden. De GGZ is er maar druk mee. En dan het geld dat verspild wordt…

‘Geld is niet belangrijk,’ zegt men, ‘als het om de zorg gaat voor mensen die zo ernstig lijden.’ Maar dat is juist het probleem. Dat lijden wordt in stand gehouden door al dat ‘helpen.’

Momenteel bestaat de zogenoemde herstel visie. Hier en daar wordt een ervaringswerker aangenomen. Op tien traditionele hulpverleners één ervaringswerker. En dat moet verandering brengen?

Is de wil tot verandering er überhaupt wel? Wees eerlijk. De meeste hulpverleners vinden het wel prima, en de cliënten ook. De hulpverlener heeft een baan, de cliënt een identiteit van het ‘ziek zijn.’ Verandering? Welnee, meer geld, dat is wat wij willen.

Borderline is een woord, en niets meer. Wij plakken etiketten op mensen met een verzameling symptomen. Wat is het nut daarvan?

Stop met die etiketjes. Moedig cliënten aan in het verleden te duiken, hoe pijnlijk dat ook is, en laat ze ontdekken hoe alles in hun huidige leven gekoppeld is aan vroeger. Dan pas is verandering mogelijk.

Het moet uit de cliënt zelf komen. De hulpverlening is goedbedoeld, maar grotendeels overbodig. Spreek de cliënten aan op hun eigen verantwoordelijkheid. Een cliënt in de zoveelste crisis? Is hij weer verdrietig? Heeft zij extreme pijn? Wil zij zichzelf snijden en wordt ze woedend als ze niet onmiddellijk geholpen wordt? Antwoord dan dat hij of zij alleen zichzelf kan helpen. En vertel ze hoe. Maar dan moet je dat wel weten. Dat is niet zo makkelijk als zeggen: ‘O, dat is je borderline.’

Borderline bestaat niet. Laat niemand zich daar achter verschuilen. Ik heb de diagnose ook gehad. Na een jaar waren drie symptomen weg, omdat ik aan mezelf gewerkt had. Toen had ik geen borderline meer. Wel werd ik heel druk, dus verdachten ze mij van ADHD. Ik was soms ook bipolair. En een andere psychiater vond dat ik geen van allen had, hij dacht meer aan een recidiverende depressieve stoornis. Mijn ex vriendin werkte ook in de hulpverlening. Zij vond mij autistisch.

Laat het me duidelijk stellen. Elke hulpverlener die etiketjes serieus neemt, snapt niets van psychisch leed en hoe daar mee om te gaan. Sterker nog, ze houden, al dan niet goed bedoeld, cliënten tegen zichzelf te ontwikkelen. Ze remmen elke vorm van herstel.

Een psychiatrische cliënt heeft veel problemen en lijdt enorm, maar alles is door de cliënt zelf te verhelpen. Meditatie, analyse, inzicht en verandering.

Ben je psychiater en een ‘borderliner’ komt bij je met klachten, zeg dan het volgende:

‘Ga naar huis, doe de telefoon en televisie uit, ga rustig zitten en laat die extreme gevoelens en rare gedachten toe. Je moet de pijn durven aan te gaan. En niet vijf minuten lang, nee, ga anderhalf uur zo zitten. Moet jij eens kijken wat er gebeurt. Als je na dit een stuk of honderd keer gedaan te hebben nog steeds geen inzicht hebt in je eigen problemen en hoe je dat kunt verhelpen, kom dan nog maar eens terug.’

En ben je zelf een ‘borderliner?’ Je bent niét zielig. Huilen doe je misschien vaker dan de meeste mensen, en de pijn lijkt heviger. Maar verschuil je niet achter een etiket. Je bent niet ziek, alleen beschadigd. Wees sterk, ga aan de slag met jezelf. Niemand anders kan jou helpen, vergeet het maar.

Als je de kracht kunt vinden je blik naar binnen te werpen, zal het inzicht volgen. En daarna de verandering.

Dat is de weg naar herstel.

search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close